Doorgaan naar artikel
Chevron Chevron
Voor honden Chevron
Voor katten Chevron
Voor jou Chevron
Insight Center
Nederlands Chevron
Rekening
Brushing your dog's teeth: how to do it (without a fight)

Tanden poetsen bij je hond: zo doe je het (zonder gevecht)

Je poetst je eigen tanden twee keer per dag zonder erover na te denken. Maar die van je hond? Grote kans dat de tandenborstel nog in de verpakking zit, of dat hij na één poging vol gekwispel en gekauw in een la is beland. Herkenbaar, en je bent echt niet de enige.

Toch is tanden poetsen het beste wat je zelf kunt doen voor het gebit van je hond. In deze gids lees je welke tandpasta je gebruikt, hoe je stap voor stap leert poetsen, wat je wel en niet tegen tandsteen kunt doen en waarom kauwspeelgoed nooit te hard mag zijn. We baseren ons op het advies van tandheelkundig dierenartsen. Zelf zijn we geen dierenarts, gewoon hondenliefhebbers die het goed willen doen.

Waarom tanden poetsen bij je hond zo belangrijk is

Gebitsproblemen horen bij de meest voorkomende aandoeningen bij honden en katten. Omdat dieren pijn goed verbergen, worden ze vaak pas laat behandeld. Dat stelt de WSAVA, de wereldwijde vereniging van gezelschapsdierenartsen, in haar richtlijnen voor de diertandheelkunde (Rothrock, 2017).

Het begint met tandplak: een laagje dat bijna helemaal uit bacteriën bestaat. Blijft het zitten, dan raakt het tandvlees ontstoken. Daarna kan de ontsteking doorgaan naar het weefsel dat de tand op zijn plek houdt, en kunnen bacteriën zich via het bloed verspreiden. Een vieze adem is vaak een teken dat er al een infectie is (Paardekooper, 2022).

Poetsen haalt die tandplak mechanisch weg. En dat is precies waarom het werkt.

Welke tandpasta en tandenborstel gebruik je?

Tandpasta voor honden. Gebruik nooit je eigen tandpasta. Mensentandpasta bevat fluoride, en dat kan giftig zijn voor honden. Wij spugen tandpasta uit, maar een hond slikt alles door (Paardekooper, 2022). Kies dus altijd een tandpasta die speciaal voor honden is gemaakt.

Een eerlijk detail dat je niet vaak leest: tandpasta is niet eens nodig. Het poetsen zelf haalt de tandplak weg. Hondentandpasta heeft vooral een lekkere smaak, waardoor je hond het poetsen makkelijker accepteert (AniCura, z.d.; Paardekooper, 2022).

Tandenborstel voor honden. Kies een zachte hondentandenborstel of een zachte kindertandenborstel. Een gewone tandenborstel voor volwassenen is vaak te hard en doet je hond pijn. Voor kleine rassen en voor beginners werkt een vochtig gaasje om je vinger ook goed (Paardekooper, 2022). Een vingertandenborstel is een tussenvorm: makkelijk om mee te beginnen, maar let op je vingers.

Stappenplan: zo poets je de tanden van je hond

Neem de tijd. Elke stap mag een paar dagen duren, en sluit altijd af voordat je hond het niet meer leuk vindt. Dit stappenplan volgt het advies van tandheelkundig dierenarts Lies Paardekooper (2022).

  1. Wennen aan aanraking. Houd het hoofd van je hond vast en raak rustig zijn snuit aan. Beloon hem als hij ontspannen blijft.
  2. Lip optillen. Houd de kaken op elkaar en til de bovenlip op, zodat je de hoektanden, snijtanden en voorste kiezen ziet. Niest je hond als je zijn neus optilt? Dat is normaal.
  3. Starten met een gaasje. Wikkel een vochtig gaasje om je vinger en wrijf langs de rand waar tand en tandvlees elkaar raken.
  4. Overstappen op de tandenborstel. Gaat het gaasje goed? Poets dan de hoektanden en kiezen, en trek de wang zachtjes opzij voor de achterste kiezen. Poets met rustige bewegingen bij de tandvleesrand, daarna de snijtanden en de andere kant. Doet hij zijn bek vrijwillig open? Dan kun je ook de binnenkant meenemen.
  5. Afsluiten met iets leuks. Beloon je hond en was je handen.

Onze tip voor die laatste stap: beloon met een spelletje in plaats van een snoepje. Zo wordt poetsen het startsein voor iets leuks, en zit er niet meteen weer eten tussen die net gepoetste tanden.

Hoe vaak moet je de tanden van je hond poetsen?

Het korte antwoord: elke dag. Tandplak bouwt zich binnen ongeveer 24 uur weer op, dus een keer per week poetsen maakt weinig verschil (Paardekooper, 2022).

Dat klinkt als veel. Maar als het eenmaal een gewoonte is, ben je er maar kort mee bezig. Koppel het aan een vast moment, bijvoorbeeld na de avondwandeling. Puppy’s leren het snel. Oudere honden kunnen het ook leren, het vraagt alleen wat meer geduld (Paardekooper, 2022).

Plan daarnaast minstens één keer per jaar een gebitscontrole bij de dierenarts (Paardekooper, 2022).

Tandsteen bij je hond: wat poetsen wel en niet kan

Blijft tandplak te lang zitten, dan verhardt het tot tandsteen: die bruingele aanslag aan de rand van de tanden. Poetsen is dus vooral preventie. Bestaand tandsteen zit zo vast dat je het met een tandenborstel niet meer weg krijgt.

Wil je tandsteen verwijderen bij je hond? Dan is de dierenarts aan de beurt. Een gebitsbehandeling gebeurt onder narcose. Misschien zie je weleens het aanbod om tandsteen ‘zonder narcose’ te laten weghalen. De WSAVA noemt dat ineffectief op z’n best en schadelijk op z’n slechtst. Het geeft het dier bovendien onnodige stress (Rothrock, 2017).

Kan je hond echt niet poetsen? Een speciaal gebitsdieet, een mondspray met chloorhexidine en dagelijks geschikt kauwmateriaal helpen een beetje. Maar poetsen blijft de gouden standaard (Paardekooper, 2022).

Kauwen is goed, maar niet op alles

Kauwen hoort bij een hond. Maar hier gaat het vaak mis, juist met goede bedoelingen. Een kauwbot of speeltje mag nooit harder zijn dan de tanden van je hond. Gewei raadt een tandheelkundig dierenarts daarom af (Paardekooper, 2022).

Dat is geen overbodige voorzichtigheid. Onderzoekers van de University of Pennsylvania lieten zien dat de grote knipkies in de bovenkaak van een hond gemiddeld breekt bij een kracht van zo’n 1.281 newton. Kauwartikelen die bij die kracht niet meegeven, kunnen dus een gebroken tand veroorzaken. En opvallend: ongeveer de helft van de eigenaren van honden met een gebroken tand had het niet eens gemerkt (Soltero-Rivera et al., 2019).

Kies daarom liever speelgoed dat een beetje meegeeft, zoals natuurrubber. Onze Nomi Chewbone is bijvoorbeeld gemaakt van rubber met bamboevezels. Eerlijk is eerlijk: een kauwspeeltje vervangt de tandenborstel niet. Het is vooral een veilige uitlaatklep voor die kauwdrang. En geen enkel speeltje is onverwoestbaar, dus laat je hond er niet onbeheerd mee spelen.

Puppy tanden wisselen: begin vroeg

Puppy’s worden zonder tanden geboren en krijgen hun eerste melktandjes rond 3 tot 4 weken. Rond 4 tot 6 maanden begint het tanden wisselen, afhankelijk van het ras (AniCura, z.d.).

In die periode wil je pup alles kapot knagen. Geef hem daarom speelgoed dat hij wél mag hebben. Pakt hij toch je schoen? Ruil die dan rustig om voor zijn eigen speeltje, in plaats van te mopperen. Sommige kauwartikelen kun je even in de vriezer leggen: dat verzacht een pijnlijk tandvlees. En kies speelgoed dat minstens twee keer zo groot is als zijn bek, zodat hij er niet in kan stikken (AniCura, z.d.).

Dit is ook hét moment om met poetsen te beginnen. Laat je pup eerst wennen aan aanraking van zijn bek, en bouw het daarna rustig op met een kleine, zachte tandenborstel (AniCura, z.d.). Wat een pup jong leert, vindt hij later normaal.

Begin vandaag, al is het maar met één tand

Niemand verwacht dat je hond na één avond braaf zijn bek openzet. Begin klein, beloon veel en maak er een vast ritueel van. Een gaasje om je vinger en twee tanden is vandaag al een prima start.

En kies kauwspeelgoed dat een beetje meegeeft. Zo zorg je dat het gebit waar je zo je best voor doet, ook heel blijft.

Bronnen